Aanbod 2018 – 2019 van Wiebren.

Technisch lezen, het hart van het kwaliteitsbeleid van de school 

Kinderen die midden groep 4 geen Avi M4 beheersen, worden zelden nog een gemiddelde lezer! En niet goed technisch kunnen lezen heeft grote gevolgen voor de verdere (school)loopbaan. Van het midden van groep 2 t/m midden groep 4 moet het gebeuren met technisch lezen. Centraal staat leerkrachtgedrag. We kunnen ons niet verschuilen achter de gezinssituatie of intelligentie. Geen excuses! Jij bent het die er voor zorgt dat de schoolloopbaan voor 85% van de leerlingen aangenamer verloopt.

Als er iets is wat helpt…..en als jij dan mee gaat!!!

Startende leerkrachten in groep 3 hebben ondersteuning nodig. Het aanvankelijk lezen is een specifieke vaardigheid. Geen coaching betekent minimaal een toename van 50% aan leeszorgen. Ook ervaren leerkrachten in groep 3 verdienen om de 5 jaar een upgrading. Coaching in de klas levert zó veel op, ook met betrekking tot voortgezet en begrijpend lezen. Daar kan echt geen bijeenkomst tegenop! En als de schoolleider, de i.b.’er of de taalcoördinator mee gaat….dan snijden we echt (toekomstig) hout!

Weg met al die zinloze strategieën! Focus op begrijpend lezen! 

Methodes als Nieuwsbegrip, Grip op Lezen, Tekstverwerken, enz. maken allemaal dezelfde fouten. Ze leren kinderen allerlei curieuze leesstrategieën aan waar kinderen niets mee kunnen i.p.v. kinderen te leren teksten te begrijpen. Ze leggen de focus op het hulpmiddel in plaats van op het doel, namelijk het begrijpen van teksten. Tweede fout: de teksten zijn te eenvoudig! Laat we teruggaan naar de kern: een pittige tekst begrijpen! Hoe doen we dat? Wiebren neemt graag de ervaren lezers tot uitgangspunt. En…. laten we alstublieft nastreven dat kinderen en leraren zeggen: ‘Joepie, begrijpend lezen!’

Begrijpend luisteren! Dat moeten we beter doen! 

Een groot misverstand: begrijpend lezen begint in groep 4. Mis! Het begint in groep 1! Bij begrijpend luisteren. Een belangrijke ingrediënt is het stellen van goede vragen die het denken stimuleren. Andere zijn hardop denkend voordoen, woordenschat, preteaching. We ontdekken dat we dezelfde stappen zetten als in een les begrijpend lezen. Effectief begrijpend luisteren vormt dé voorwaarde voor begrijpend lezen. Tijdens en na de bijeenkomsten werkt iedere leerkracht aan een zelf gekozen prentenboek. Na de cursus krijgt elke deelnemer de boekbewerkingen van de medecursisten en van de boeken van Wiebren. Dus, iedereen gaat met een schat aan kant-en-klaar materiaal naar huis!

‘Zomaar een tekst’. Een paar weken proberen? Dat kan!

Al een paar jaar stuurt Wiebren zondagavond tientallen scholen en hun medewerkers twee actuele, korte teksten, inclusief didactische aanwijzingen. Ook zijn er facultatieve vragen toegevoegd, maar daar gaat het niet om. In een kort moment praten de kinderen en hun leerkracht over een bijzondere, grappige of ingrijpende gebeurtenis aan de hand van een tekst. Even, een intermezzo, 15 – 20 minuten, zonder dat de kinderen zich er bewust van zijn dat hun wereld wordt vergroot en het begrijpen van teksten wordt verdiept. De vele reacties van collega’s zijn lovend. Kinderen roepen, ‘Ja leuk, zomaar een tekst.’ Meld je aan voor de ‘zmetjes’.

Hardop denkend voordoen. Een kunst!

Voor sommige zaken kun je kinderen geen instructie geven. Bijvoorbeeld wat je moet doen als je een stukje tekst, een zin of een woord niet meer begrijpt. Natuurlijk zeg je je leerlingen dat je terug moet lezen als je iets niet begrijpt. Maar deze instructie is kansloos en nietszeggend. Veel beter is het om hardop denkend aan de kinderen te vertellen wat er door je hoofd speelt. Hardop denkend voordoen: een krachtig didactisch middel! Maar het is niet zo eenvoudig. Is het niet de moeite waard om er eens een bijeenkomst bij stil te staan?

Close Reading – nadenkend, zoekend lezen

In Nederland wordt overal benadrukt dat kinderen bezig moeten met langere, complexe teksten wil het iets worden met de belangrijkste vaardigheid van de 21e eeuw, namelijk begrijpend lezen. Vanuit Amerika waait ‘Close Reading’ over: herhaald lezen van teksten met de focus op het vinden van bewijs in de tekst. Per week zijn er drie korte teksten van 25 – 30 minuten, waarbij we steeds dieper graven in dezelfde tekst. Die teksten halen we uit jullie werkwijze rond de zaakvakken. Kernwoorden zijn doelgericht, een aantal vaste stappen, herhaald lezen, discussies, coöperatief, lezen met de pen, en ….samen komen we steeds dichter bij wat er (niet) staat.

Nee, zo wordt het niks met spelling!

Spelling is veel scholen een zorg. Maar is dat een wonder? Het is immers zorgwekkend hoe spelling in verschillende methodes wordt aangeboden. Er wordt nauwelijks instructie gegeven. Het inprenten van woorden blijkt centraal te staan. Dat inprenten is net genoeg om de bloktoets voldoende af te sluiten. Maar bij een herhalingstoets, bij de Cito lvs-  toets en tijdens het stellen kunnen we het wel vergeten. Met Snappet wordt meer tijd besteed aan spelling, máár de resultaten zijn niet beter. Hoe kunnen we wel overtuigende resultaten boeken?

Het schrijven van teksten

Eind 2013 heeft de inspectie haar grote zorgen geuit over de kwaliteit van het stellen. Sinds die tijd is het stil……voor de storm? Intussen blijken vier van de vijf nieuwe taalmethodes het vernieuwde schrijfonderwijs onvoldoende in te vullen. Zo blijft het stellen het stiefkindje van ons onderwijs. Terwijl het voor de toekomst zó belangrijk is om een goede e-mail, verslag of recensie te kunnen schrijven. Het is mogelijk om in korte tijd kinderen grote stappen te laten maken. Zullen we er een paar bijeenkomsten mee aan de slag?

Zaakvakteksten en begrijpend lezen

Voor de zaakvakken gebruiken scholen methodes. In vrijwel elke les komt een tekst aan de orde. Gratis materiaal om, terloops, bezig te zijn met begrijpend lezen. Bovendien kan er zo transfer plaats vinden van begrijpend lezen naar andere teksten. In een of twee bijeenkomsten verkennen we de mogelijkheden door praktisch aan de slag te zijn met jullie eigen zaakvakmethode.

Passend ouderbeleid (educatief partnerschap)

Bij goede contacten tussen school, kinderen en ouders heeft dat positieve effecten op de ontwikke-ling van het kind. En voor de school: hogere opbrengsten, een opgewekt schoolklimaat en ambassadeurs voor je school. Maar dan moeten we ouders wel serieus nemen. En daar schort het nogal eens aan! Gedurende de bijeenkomsten stellen we vast hoe we contacten leggen met alle ouders en hoe we onze samenwerking inrichten. Van bijeenkomst tot bijeenkomst bouwen we verder. Mooi hoe het ‘ouderbouwwerk’ inhoud krijgt.

Staal, Taal op Maat 2, Taalverhaal.nu., Taal actief 4….het zit niet goed met de woordenschat!

Verschillende scholen werken langere of kortere tijd met een nieuwe taalmethode. Die methode vormt de leidraad voor het woordenschatonderwijs. Terecht, maar er ontbreekt iets in de woordenschatlijn van deze methodes, namelijk het consolideren. De methodes zorgen er onvoldoende voor dat de woorden van de week 7 – 10 keer met verschillende vraagvormen diep tussen de oren terecht komen.

Nieuwe methoden

Scholen schaffen nieuwe taalmaterialen aan. Veelal voor een periode van minimaal 10 jaar. Er zijn grote bedragen mee gemoeid. Dan is objectieve advies de moeite waard. En……de gekozen methode zou goed en voor iedereen duidelijk ingevoerd moeten worden. Wiebren helpt bij de keuze en implementatie van Lijn 3, VLL- kimversie, de nieuwe Estafette, Flits, Staal, Taal op Maat, Taal Actief, Taal in Beeld, enz. Wiebren is erkend scholingspartner van Malmberg en Zwijsen en neemt een schat aan praktijkervaringen met de methodes mee.

Voortgezet technisch lezen van groep 4 t/m 8?!

Hebben we een methode? Is een methode nodig? Lezen de kinderen de helft van de lestijd hardop? Hoe doe je zoiets in combinatiegroepen?  Weten we wel echt wat koorlezen is? Kennen we de stappen van de effectieve les? Hoe richten we het vloeiend lezen in? Weten we wat we daarmee bedoelen. Wat doen we in groep 6, 7 en 8 aan onderhoud. Leest 85% van de kinderen eind groep 4 op E4- niveau? Hebben we een doorgaande lijn? Een leerlijn voortgezet lezen onontbeerlijk in elke school.

Groepsplannen: de achterkant van een schoenendoos volstaat!

In veel scholen is het woord ‘groepsplan’ een vies woord. Het kost collega’s veel tijd, het betere knip- en plakwerk is aan de orde, leerkrachten stoppen de soms bombastische plannen in een map en inspectie interesseert zich niet bijster voor deze papieren tijgers. Kan het anders?

Nieuwe leerkrachten of zij-instromers

Beide groepen leerkrachten slijpen snel eigen inefficiënte vaardigheden in of hebben dat al gedaan in een lio- of invalperiode. Jammer! En een schoolloopbaan lang schadelijk voor kinderen. Ook missen ze vaak vaardigheden met betrekking tot het IGDI- model. Zorg voor ondersteuning: kleine moeite. Het afgelopen jaar bleek dat deze leergierige mensen in een paar sessies grote stappen zetten. Of zet voor deze mensen in op een aantal klassenbezoeken. Ga jij dan mee?

Waar houd ik me ook mee bezig?

  • Het volgen van de kinderen in groep 1 en 2.
  • Het in beeld brengen van de didactische vaardigheden van leerkrachten: van startbekwaam tot excellent.
  • Klassenbezoeken voorbereidend lezen, aanvankelijk lezen, voortgezet technisch lezen, begrijpend lezen, woordenschat, spelling, ….
  • Zelfstandig werken….een weektaak op basis van doelen, doelen dagelijks controleren, directe feedback, alle instructie aan begin van de week, verderop in de week herhaalde instructie en volop aangepaste instructie in kleine groep, zorg op maat, verdiepingstaken, eigen leertaken, nauwelijks correctie,…Benieuwd?…Mail!
  • …….en verder alles wat jullie willen vragen…nieuw rapport maken, minder nakijken, onderwijskundige managementgesprekken, in beeld brengen schoolpopulatie, taalmethodes geschikt maken, individuele leerroutes ontwerpen,enz.

Informatie bij Wiebren de Jong, wdejong@onderwijsmetlev.nl , telefoon 06 – 57 33 13 16